ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਲੌਕਿਕ (ਸੰਸਾਰਿਕ) authority ਹੈ।
ਕੈਰਨ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਬੈਟਲ ਫਾਰ ਗੌਡ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਅਵਚੇਤਨ (subconscious mind) ਮਨ ਦੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਪਹਿਲੂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਜਾਂਚ ਦੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਮਿਥੋਸ ਅਤੇ ਲੋਗੋਸ (ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। (Armstrong, 2001)
ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸੰਸਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਪੈਸੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੱਟੜ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਦਸੂਰਤ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ (spiritual) ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇੱਕ ਖਲਾਅ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਲੋਕ ਇਸ ਖਲਾਅ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਕਬਾੜ ਵਿਚਾਰ, ਨਸ਼ਿਆਂ, ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਵਾਦ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਕੈਰਨ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਬੈਟਲ ਫਾਰ ਗੌਡ' ਵਿੱਚ ਕੱਟੜਵਾਦ ਦੇ ਉਭਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ (intolerant rationalism) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਸੂਰਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। "[ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ] ਲਹਿਰਾਂ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਹਮਲਾਵਰ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ ਹੋਇਆਂ ਹਨ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।" "[ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਦਾ] ਦਮਨ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੈ।" (Armstrong, 2001)
ਸਿੱਖ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ (Libertatian Capitalism) ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਿੱਖ ਫਲਸਫਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਤੇ ਲੋਗੋਸ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
"ਧਰਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਫੀਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਹੈ।" [ਰੇਗਿਸ ਡੇਬਰੇ]
ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਮਾਰਕ ਟੱਲੀ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ (spirituality) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।" (Mark Tully, 2003)