ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ (Music Instruments) ਹਨ। ਇਹ ਹਨ ਰਬਾਬ, ਸਰੰਦਾ, ਤਾਊਸ, ਦਿਲਰੁਬਾ, ਤੇ ਜੋੜੀ।
ਰਬਾਬ ਪਹਿਲਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿੱਖ ਸਾਜ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਾਲ ਮਰਦਾਨੇ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਬਾਬ ਪਹਿਲੇ ਵੀ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਫਿਰੰਦਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਬਾਬ ਬਣਾਈ ਜੋ ਮਰਦਾਨਾ ਵਲੋਂ ਬਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।। ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਬਾਬੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰੰਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਿੱਖ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ ਸਨ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ।
ਤਾਊਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਨਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਮੋਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਾਰ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ।
ਦਿਲਰੁਬਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਤਾਊਸ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਨਾਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੁੱਕਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਦਿਲਰੂਬਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਲਰੁਬਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸਨ।
ਜੋੜੀ ਛੋਟੇ ਢੋਲ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਹਨ।
ਹਾਰਮੋਨੀਅਮ ਸਿੱਖ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੋਜ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 1842 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਜਾਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ।