ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1710 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿੱਕਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਸੀ।
ਸਿੱਕੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਦੋ ਜਹਾਨਾਂ (ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ) ਲਈ ਸਿੱਕਾ। ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1799-1849 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 10 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਕਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।
ਦੋ ਸਿੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਮਿਸਲ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਹ ਹਨ:
ਸਿੱਕਿਆਂ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜੇ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਮੂਰਤੀ ਪੂਜਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1849 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚਾੰਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮੁਦਰਾ ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਮੁਦਰਾ ਕਰਕੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪੰਥ ਸੀ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 1849 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁੱਧ ਚਾੰਦੀ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸਸਤੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਮੁਦਰਾ ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਮੁਦਰਾ ਕਰਕੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸਿੱਕੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪੰਥ ਸੀ।
