ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ (Genocide) ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਕੋਮ (Nation) ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਓਦੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਰਾਜ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬੇਤਰਤੀਬੀ ਹਿੰਸਾ (spontaneous violence) ਨਹੀਂ ਹੋਂਦੀ। ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁਂਦੇ। ਦੰਗੇ ਇਕਦਮ ਹੁਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹਿੰਸਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੌਮਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੋ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਯਹੂਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ (1941-45) ਜਿਸਨੂੰ Holocaust ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਟੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਅਰਮੀਨੀਆਈ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ (1915-17)।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾੰਦਾ ਹੈ। ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹਿੰਸਾ ਹੈ।
3 ਸਿੱਖ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਰ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਖਤਮ ਹੋਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਿਆ।
ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਿੱਖ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾ ਰਹੇ ਸੀ।
ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿੱਖ ਡਟੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਦਬੇ ਨਹੀਂ। ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹਨ: