ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਮੂਲ ਚਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ - ਮਿਸਰੀ (Egyptian), ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਅਨ, ਚੀਨੀ, ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ।
ਸਿੰਧੂ (Indus) ਘਾਟੀ ਭਾਰਤ (India) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗੈਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸ਼ਬਦ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਯੂਰਪੀਅਨ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਅਮਰੀਕਨ ਇੰਡੀਅਨਜ਼, ਮਾਯਾਨ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਆਦਿ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼।
ਭਾਰਤ ਇੱਕ 77 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ 'ਸਾਫਟ ਸਟੇਟ' (Soft State) (ਬਰਨਾਰਡ ਡੀ. ਨੋਸਿਟਰ, 1970) ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 1947 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਸਲ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਧਰਮ ਘੱਟ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਸੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
'ਭਾਰਤ' ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਨਾਮ 'ਹਿੰਦ' ਜਾਂ 'ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ' ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ 3000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਸਭਿਅਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਨਸਲ, ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਧਰਮ, ਮਾਨਸਿਕਤਾ, ਭੋਜਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਫਲਸਫਾ ਹੈ।
ਸਰਹਿੰਦ ਸ਼ਹਿਰ (ਹਿੰਦ ਦਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਗੇਟਵੇ/ਸਰਹੱਦ) ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਹਿੰਦ/ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਾ ਸੀ। ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਨਾਮ ਹੁਣ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਈ 1710 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਲੁ ਅਤੇ ਭਾਲੁ ਵਰਗੀ ਸਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਾਚੀਨ 3000+ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਫਲਸਫਾ ਹੈ।
ਜਿਸਨੂੰ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਵੰਡ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ (West Punjab) ਵਜੋਂ ਲੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦ/ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ (East Punjab) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।