ਸਿੱਖ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਮਈ 1710 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਕਿਲਾ 7000 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 52 ਰੱਖਿਆ ਕਿਲਾਬੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। (Lohgarh Zone-52 advance forts, Lohgarh Trust)
ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਕਸ਼ਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਲਗਭਗ 50-ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ" (Location, Lohgarh Trust)।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। (Khalsa Capital, Lohgarh Trust)
ਬੰਜਾਰਾ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਬੰਜਾਰਾ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। (Khalsa Capital, Lohgarh Trust)
ਕਿਲ੍ਹਾ ਪਹਾੜੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹਮਲਾਵਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ 35 ਸਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਹ ਮਸੋਲੂ ਖਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਸਾ ਰੰਗਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁਖਲਿਸਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਿਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਹਗੜ੍ਹ 7000 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਅਜੋਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।